Μονή Αγίου Γεωργίου

 

Νοτιοανατολικά του Ελατοχωρίου σε απόσταση 6 χλμ , δδίπλα στον οικισμό της Ρητίνης βρίσκεται η μεταβυζαντινή Μονή του Αγίου Γεωργίου.Η  μονή είναι χτισμένη σε εξαιρετική τοποθεσία με θέα προς την πεδιάδα  και τη θάλασσα. Αιωνόβια δέντρα γύρω της συνθέτουν μια θαυμαστή εικόνα και λαμπρύνουν το ησυχαστήριο αυτό των Πιερίων. Η απόκρημνη βόρεια και η ανατολική πλευρά του περιβόλου της μονής δε χρειάστηκαν ποτέ ιδιαίτερα έργα που θα προστάτευαν το εσωτερικό της, όπου είναι χτισμένος ο μικρός ναός του αγίου Γεωργίου.  Τα κελιά είναι χτισμένα μόνο στη νότια και τη δυτική πλευρά του περιβόλου.  Πρόκειται για  ναό (βασιλική) με ξύλινη στέγη, ο οποίος επισκευάστηκε στις αρχές του 19ου αιώνα.  Εσωτερικά είναι ολόκληρος αγιογραφημένος. Η πρώτη τοιχογράφηση έγινε στα 1494.

Σήμερα φαίνονται μόνο δυο παραστάσεις του 1494. Η μία εικονίζει τον  ΄Αγιο Γεώργιο έφιππο να φονεύει το δράκοντα, πάνω από την πόρτα εισόδου και η δεύτερη τον ΄Αγιο Κεράμιο με αποτυπωμένη τη μορφή του Χριστού  μέσα σε κόγχη του βόρειου τοίχου του ιερού. Ο υπόλοιπος ναός διατηρεί τοιχογραφίες του 1619. Μια επιγραφή στο νότιο τοίχο αναφέρει το όνομα ενός επισκόπου Πέτρας, του Ακάκιου και του ηγούμενου της μονής Διονυσίου. Τα κτίσματα της μονής τα τελευταία χρόνια χρησιμοποιούνται από τη μητρόπολη Κίτρους και Κατερίνης ως κατασκήνωση κατά τη θερινή περίοδο. Η μονή  είναι ένα από τα σημαντικότερα βυζαντινά μνημεία που έχει να επιδείξει ο νομός Πιερίας. Απέχει από τη Ρητίνη 2,5 χιλιόμετρα και η πρόσβαση σήμερα είναι πολύ εύκολη καθώς υπάρχει ασφαλτοστρωμένος δρόμος. Παλαιότερα η πρόσβαση γινόταν από ένα δύσβατο μονοπάτι που ονομαζόταν "καγκέλια".


Άρχισε η ίδρυσή του πριν από την εισβολή των Τούρκων. Πριν ολοκληρωθεί ο κύριος ναός, ο επικεφαλής μπέης των Τούρκων  εμπόδισε τις εργασίες και οι κάτοικοι τού έδωσαν γερό μπαχτσίσι, για να τους επιτρέψει να συνεχίσουν. Τους ανάγκασε, όμως, να χτίσουν κάτω από το έδαφος τρία σκαλοπάτια, διότι ήταν υπόδουλοι. Επίσης τους έβαλε και διάφορους άλλους περιοριστικούς όρους

Σύμφωνα με την παράδοση, όταν ο μπέης πήγε να ελέγξει τις εργασίες, ο αρχιμάστορας έχτιζε στην άκρη του γκρεμού και στην ερώτηση του μπέη, αν φοβάται, απάντησε ότι τον φυλάει  ο Αϊ Γιώργης. Τότε ο μπέης του είπε να ρίξει το τάσι με το νερό που έπινε στον γκρεμό και να βοηθήσει ο Άγιος να μην σπάσει. Έτσι και έγινε. Το τάσι όχι μόνο δεν έσπασε, αλλά στάθηκε όρθιο και δε χύθηκε ούτε το νερό. Βλέποντας το θαύμα ο Τούρκος τους άφησε να συνεχίσουν χωρίς να τους ενοχλεί.

Όταν η μονή τελείωσε, επανδρώθηκε από μοναχούς. Διοικούνταν από τον επίσκοπο  Πέτρας. Είχε στην κυριότητά της 400 στρέμματα καλλιεργήσιμης γης στη Ρητίνη και 300 στο Μοσχοπόταμο. Στα χρόνια της ακμής του είχε κοπάδια αιγοπροβάτων, βοοειδών και αλόγων,  τα περισσότερα από τάματα των πιστών.       

Κάθε χρόνο οι κτηνοτρόφοι της περιοχής, τη Μεγάλη Πέμπτη, δίνανε το γάλα στη μονή , το κάνανε γιαούρτι και το προσφέρανε στους προσκυνητές τη δεύτερη μέρα του Πάσχα που γιορτάζει ο Άγιος. Το μοναστήρι εγκαταλείφτηκε οριστικά από τους μοναχούς την περίοδο 1940-1943.

Η μονή ήταν χώρος συγκέντρωσης των οπλαρχηγών κατά το Μακεδονικό Αγώνα. Υπήρχε μία καταπακτή μυστική, η οποία ξεκινούσε από το ιερό του ναού και κατέληγε στο βόρειο μέρος του μέσα σε πυκνό δάσος.

Το μοναστήρι λεηλατήθηκε τη δεκαετία 1950-60 από δύο αρχαιοκάπηλους από τη Θεσσαλονίκη οι οποίοι, αφού αφαίρεσαν 4 μεγάλες εικόνες και 12 μικρές, συνελήφθησαν, καταδικάσθηκαν και επέστρεψαν τα κλοπιμαία. Έγινε και δεύτερη κλοπή και αφαιρέθηκαν διάφορα αντικείμενα μεταξύ των οποίων και τα Βημόθυρα, που ήταν ξυλόγλυπτα  και αγιογραφημένα.

Και σήμερα στη γιορτή του Αγίου Γεωργίου συγκεντρώνεται πλήθος κόσμου από τη γύρω περιοχή. Μετά το πέρας της λειτουργίας ακολουθεί  λαϊκό πανηγύρι  με χορούς και φαγοπότι, που είναι προσφορά του Δήμου Πιερίων και δημοτικά τραγούδια.